Masa solna to tani, plastyczny materiał, z którego łatwo przygotujesz własne ozdoby na choinkę. Wystarczy połączyć mąkę, sól i wodę, a następnie powoli wysuszyć wycięte kształty. O trwałości dekoracji decydują przede wszystkim właściwa konsystencja, delikatne łączenie elementów i niska temperatura w piekarniku.
Jak przygotować masę solną?
Do podstawowej wersji potrzebujesz jedynie mąki, soli i ciepłej wody. Najprostsze proporcje to 1 szklanka mąki, 1 szklanka soli i około 1/2 szklanki wody. Ilość płynu może się nieco różnić, dlatego dolewaj go stopniowo.
- Wsyp mąkę i sól do miski, a następnie dokładnie wymieszaj suche składniki.
- Stopniowo dolewaj ciepłą wodę, cały czas zagniatając masę.
- Wyrabiaj ciasto do uzyskania gładkiej i jednolitej konsystencji podobnej do ciasta na pierogi.
- Sprawdź, czy masa nie klei się do rąk. Jeśli jest zbyt rzadka, dodaj odrobinę mąki, a gdy zbyt twarda – niewielką ilość wody.
Do dekoracji można wykorzystać także wersję z dodatkiem skrobi ziemniaczanej. Wtedy do szklanki mąki i szklanki soli dodaj pół szklanki skrobi, a wodę wlewaj powoli, aż masa stanie się elastyczna. Opcjonalnie do wody można dodać łyżeczkę kleju do tapet, jednak przy prostych zawieszkach nie jest to konieczne.
Jak naturalnie zabarwić masę?
Kolor możesz nadać masie już podczas wyrabiania. Składniki barwiące najlepiej wymieszać najpierw z mąką i solą, a dopiero później dodawać wodę. Dzięki temu pigment rozprowadzi się równomiernie.
| Składnik | Uzyskany kolor | Uwagi |
|---|---|---|
| Kakao | Ciemny brąz | Przypomina kolor piernika |
| Kurkuma | Żółty lub złocisty | Wystarczy niewielka ilość przyprawy |
| Cynamon | Jasny brąz | Dodaje dekoracjom korzenny odcień |
| Sok z buraka | Różowy lub jasnoczerwony | Wlicz go do całkowitej ilości płynu |
Możesz przygotować kilka małych porcji w różnych kolorach albo pozostawić masę jasną i pomalować ją po wysuszeniu farbami akrylowymi lub plakatowymi. Brązowe zawieszki z białymi kropkami, zygzakami i ramkami przypominają lukrowane pierniczki.
Pomysły na kształty i faktury
Rozwałkuj masę na placek o podobnej grubości. Zbyt cienkie elementy mogą się łatwo łamać, a bardzo grube będą długo wysychać. Do wycinania użyj foremek do ciastek, nożyka albo szklanki. Sprawdzą się gwiazdki, serca, choinki, bombki, śnieżynki i dzwonki. W każdej zawieszce wykonaj otwór wykałaczką, zanim trafi do piekarnika.
Proste narzędzia pozwalają nadać dekoracjom bardziej szczegółowy wygląd:
- Wyciskarka do czosnku – tworzy cienkie pasma na włosy aniołków lub brodę Mikołaja.
- Koronka – odciśnięta na powierzchni daje wzór przypominający tkaninę.
- Wykałaczka – służy do robienia oczu, uśmiechu, linii na czapce i drobnych ornamentów.
- Grzebień lub patyczek – pozwala wykonać równoległe rowki na sukience, skrzydłach albo czapce.
Aniołka możesz zbudować z trójkątnej sukienki, głowy, skrzydeł i włosów. Skrzydła wytnij z serca lub motylka przeciętego na pół. Marszczoną suknię uzyskasz, formując kawałek masy w delikatną harmonijkę. Mikołaja wykonaj z kilku prostych elementów: głowy, falowanej brody, czapki, nosa i wąsów.
Każdy element, który doklejasz do figurki, powinien mieć lekko zwilżone miejsce styku. Woda działa jak spoiwo i poprawia przyczepność masy. Nie mocz całej ozdoby, tylko delikatnie przetrzyj połączone powierzchnie wilgotnym palcem. Po uformowaniu zaczepu sprawdź też, czy otwór na wstążkę nie jest zbyt blisko krawędzi.
Jak suszyć ozdoby, aby nie pękały?
Najbezpieczniejsze jest powolne suszenie. Zbyt wysoka temperatura szybko tworzy twardą skorupkę na powierzchni, podczas gdy środek pozostaje wilgotny. To zwiększa ryzyko pękania i odkształceń.
- Ułóż ozdoby na blasze wyłożonej papierem do pieczenia, zachowując między nimi niewielkie odstępy.
- Wstaw blachę do piekarnika nagrzanego do około 75°C.
- Susz dekoracje powoli, kontrolując ich powierzchnię. Grubsze modele mogą potrzebować więcej czasu niż płaskie zawieszki.
- Po zakończeniu suszenia pozostaw ozdoby do całkowitego wystudzenia, zanim zaczniesz je malować.
Temperatura około 100°C również bywa stosowana przy suszeniu, ale wymaga uważnej kontroli. Nie podnoś jej gwałtownie, szczególnie gdy figurki są grube lub mają doklejane elementy. Ozdoby można także suszyć na powietrzu w ciepłym miejscu, jednak potrwa to zwykle kilka dni. Kuchenka mikrofalowa nie nadaje się do tego zadania.
Porada: jeśli dekoracja pęknie, wysuszone resztki masy rozdrobnij na proszek i wymieszaj z niewielką ilością wody. Powstałą gęstą papką wypełnisz szczelinę. Po wyschnięciu miejsce naprawy można delikatnie przeszlifować i zamalować.
Malowanie i zabezpieczanie ozdób
Wystudzone zawieszki pomaluj farbami akrylowymi lub plakatowymi. Drobne kropki, obwódki i zygzaki wystarczą, aby nadać prostym kształtom wyrazisty wygląd. Aniołki możesz ozdobić jasnymi sukniami i skrzydłami, a Mikołajowi dodać czerwone akcenty na czapce i nosie.
Po wyschnięciu farby pokryj ozdoby cienką warstwą bezbarwnego lakieru. Zabezpieczy on powierzchnię przed wilgocią i ograniczy ścieranie dekoracji podczas przechowywania. Na końcu przewlecz przez otwory wstążki lub sznurek.